Skip to content 
De zaak Propere Handen beheerst opnieuw de krantenkoppen. In een recent artikel in De Tijd (zie: https://www.tijd.be/ondernemen/sport/veljkovic-ontsnapte-aan-de-cel-maar-niet-aan-de-fiscus/10662255.html), waarin Dieter Beausaert van Persona Legal Advocaten aan het woord komt wordt een pijnlijke juridische realiteit blootgelegd: de onwetende partner die dreigt op te draaien voor de vermeende fiscale schulden van een ex-partner. Maar achter dit concrete dossier schuilt een vraagstuk dat veel verder reikt dan één voetbalschandaal: wat zijn de rechten van de onwetende partner die wordt aangesproken voor de vermeende fiscale schulden van een ex-partner?
Het probleem
Wanneer echtgenoten gehuwd zijn onder het wettelijk stelsel, beschikt de fiscale administratie over een bijzonder ruim verhaalsrecht op het gemeenschappelijk vermogen van beide echtgenoten – en in bepaalde gevallen ook op de eigen goederen. Ook na de scheiding. Ook voor schulden die uitsluitend door één partner werden veroorzaakt.
De onwetende partner kan zich plots geconfronteerd zien met een zware fiscale factuur voor de schulden van een ex-partner.
Maar dat ruime verhaalsrecht heeft juridische grenzen. Grenzen die in de praktijk te weinig bekend zijn.
De bescherming die het recht biedt
Het persoonlijk karakter van de straf
Administratieve sancties zoals belastingverhogingen hebben een strafrechtelijk karakter. Zowel het EHRM als het Hof van Cassatie zijn duidelijk: een straf is persoonlijk. Zij kan niet worden afgewenteld op een onschuldige derde. Een belastingverhoging wegens bedrieglijk opzet kan de onwetende echtgenoot dan ook niet worden tegengeworpen.
Het vermoeden van onschuld De fiscale administratie draagt de bewijslast. Zij moet aantonen dat de echtgenoot daadwerkelijk betrokken was. Wie niet deelnam, zich niet verrijkte en geen kennis had van de fiscale onregelmatigheden, geniet in beginsel de bescherming van dit fundamenteel rechtsbeginsel.
De niet-tegenstelbaarheid Het Hof van Cassatie aanvaardde dat een rechter kan beslissen dat een aanslag niet tegenstelbaar is aan de echtgenoot te goeder trouw en dus niet op zijn of haar goederen kan worden verhaald.
De onttrekkingsmogelijkheden De wet voorziet uitdrukkelijk in beschermingsmechanismen. Goederen van vóór het huwelijk, verkregen via erfenis of schenking, en eigen inkomsten na de feitelijke scheiding kunnen in beginsel worden onttrokken aan de invordering.
Het bezwaarrecht De onwetende echtgenoot beschikt over een volwaardig bezwaarrecht, ook al staat de aanslag niet op zijn of haar naam. De termijn begint pas te lopen vanaf de effectieve kennisgeving van de aanslag.
Wat betekent dit in de praktijk?
Wordt u als echtgenoot of ex-partner geconfronteerd met een fiscale aanslag voor schulden van uw partner of ex-partner? De juridische complexiteit van deze materie is aanzienlijk. Enkele algemene aandachtspunten:
- Dien tijdig bezwaar in – de termijn begint te lopen vanaf de kennisgeving van de aanslag
- Documenteer uw niet-betrokkenheid – bewijs dat u geen kennis had van de fiscale onregelmatigheden en er geen voordeel uit haalde
- Breng uw eigen vermogenspositie in kaart – welke goederen zijn onttrekbaar aan de invordering?
- Onderscheid de basisaanslag van de sancties – de juridische behandeling verschilt fundamenteel
Conclusie
De fiscale invorderingsregels zijn complex en de belangen zijn groot. Wie tijdig de juiste stappen zet en de beschikbare rechtsmiddelen kent, staat sterker. Het recht biedt bescherming – maar enkel voor wie weet dat zij bestaat en hoe zij kan worden afgedwongen.